Novosti

Uvažavajući činjenicu da je EU donijela novu Uredbu o pošiljkama otpada 2024/1157 od 11. 04. 2024. kojom je između ostalog predviđeno je i uvođenje elektronskog sistema za praćenje transporta neopasnog i drugog otpada između zemlja članica EU – DIWASS (Digital Waste Shipment System),te činjenicu da jepuna primjena novog sistema počela 21. maja 2026. godine, ovim putem obavještavamo privredne subjekte u Bosni i Hercegovini/Federaciji BiH koji vrše bilo koju aktivnost u prekograničnom prometu otpada u EU, da se ovo ministarstvo u saradnji sa nadležnim državnim institucijama (MOFTER), kao i Delegacijom EU u BiH, obratilo se Evropskoj komisiji (putem e-maila, kao i pismeno putem MIP BiH) za dodatnu informaciju o implikacijama ovog sistema na zemlje koje nisu članice EU (non-OECD zemlje) i treće zemlje. Zvanični odgovor još uvijek nismo zaprimili, te ćemo po zaprimanju istog obavijestiti javnost.

Pored navedenog, uvidom na zvaničnu web stranicu EU (https://green-forum.ec.europa.eu/green-business/digital-waste-shipment-system-diwass_en) objavljene su informacije vezane za DIWASS sistem, kao i pravila koja važe za treće zemlje.

Cijeneći hitnost predmetne teme, istraživali smo dokumente koje je objavila EK, te zaključili sledeće (u prilogu Pravila za registraciju operatera i nadležnih institucija):

• Sve EU zemlje dužne su da se registruju u DIWASS sistem (i nadležne institucije (CA) i operateri);

• Treće zemlje (poput BiH) sistemu mogu pristupiti dobrovoljno (NIJE OBAVEZNO), ali privredni subjekat iz treće zemlje (BiH) koji učestvuje u nekom prekograničnom kretanju otpada ipak mora biti registrovan kroz sistem ili direktno (na dobrovoljnoj osnovi registracijom u sistemu) ili obavezno putem uključene zemlje iz EU koja je obavezna da ga registruje (sa kojom se promet realizuje- uvoznica, izvoznica);

• Nadležne institucije u BiH (CA) mogu se takođe registrovati u sistem, ali potrebno se prethodno obratiti EK za detalje;

• Operateri (privredni subjekti)  iz BiH se mogu direktno registrovati u DIWASS bez konsultacija sa EK (i bez obzira da li je CA iz BiH registrovana) putem DIWASS GUI https://green-forum.ec.europa.eu/green-business/digital-waste-shipment-system-diwass/how-register-economic-operators-diwass_en;

• Prije realizacije prekograničnog prometa, svi relevantni subjekti moraju biti registrovani u DIWASS (operateri iz zemlje uvoznice, izvoznice, tranzitna zemlje itd).

U nastavku dat pregled mogućih scenarija vezano za primjenu DIWASS sistema za treće zemlje:

1. CA i operateri registrovani u DIWASS – ukoliko su nadležne institucije (CA) registrovane u DIWASS (traži se uputa EK), onda operater iz BiH prilikom registracije i prije realizacije prekograničnog prometa bira našu ovlaštenu instituciju (MPUGE, FMOIT i BD) koja mora biti aktivna u sistemu i odobrava mu učešće u realizaciji prometa otpada;

U tom slučaju, CA iz EU nemaju potrebe unositi podatke za naše kompanije.

• Samo CA koriste DIWASS – u tom slučaju EU operater registruje našeg operatera koji ne želi da bude registrovan u DIWASS sistemu. U tom slučaju, opet CA odobrava registraciju operatera iz BiH. Pojedinačno su objašnjeni primjeri ko koga registruje prilikom određenih vrsta prometa (green-listed waste, uvoz otpada u EU, tranzit kroz EU itd u dokumentu iz priloga);
• Samo operateri iz BiH koriste DIWASS – u tom slučaju operateri se registruju, odgovorna CA može biti nadležna institucija zemlje EU sa kojom se realizuje prekogranični promet, te ih ta nadležna institucija i registruje (u zavisnosti da li uvoz, izvoz ili tranzit);
• Ni ovlaštene institucije niti operateri iz BiH nisu registrovani u DIWASS – našeg operatera registruje operater iz EU, i ovlaštena institucija biće iz zemlje EU koja je uključena u prekogranično kretanje otpada.

Na web stranici takođe je objavljena lista registrovanih CA iz EU i Non-EU.

(https://green-forum.ec.europa.eu/green-business/digital-waste-shipment-system-diwass_en)

Federalno ministarstvo okoliša i turizma